menu Steun ons
Hristo
Hristo  Mijn verhaal Mijn droom ziet er heel anders uit.  
Steun de slachtoffers
Nieuws maandag 16 okt 2017

Visie CoMensha op regeerakkoord

Na 208 dagen van formeren hebben VVD, D66, CDA en ChristenUnie op 10 oktober 2017 het nieuwe regeerakkoord gepresenteerd. Het verheugt CoMensha dat in het regeerakkoord aandacht is besteed aan de aanpak van mensenhandel. CoMensha heeft, mede namens het Strategisch Overleg Mensenhandel, de informateur hier ook middels een brandbrief op 6 april 2017 expliciet om verzocht. In het regeerakkoord ligt het accent op misstanden in de prostitutie en de voorkoming van seksuele uitbuiting. Daarnaast is er beperkte aandacht voor arbeidsuitbuiting, maar helaas geen expliciete aandacht voor criminele uitbuiting en gedwongen criminaliteit van onder andere minderjarigen. Ook zou aandacht voor nieuwe vormen van mensenhandel wenselijk zijn geweest.

Aanpak seksuele uitbuiting
Er staat: ‘Het is belangrijk om mensen in de prostitutie te beschermen tegen misstanden, zoals uitbuiting en mensenhandel. De strijd tegen mensenhandel wordt daarom versterkt. Er wordt geïnvesteerd in internationaal opsporingsonderzoek. In bronlanden van mensenhandel wordt een vaste politieliaison gestationeerd. Door structureel geld beschikbaar te stellen voor een landelijk dekkend netwerk van uitstapprogramma’s worden mensen die de prostitutie willen verlaten, geholpen. De behandeling van het initiatiefwetsvoorstel Strafbaarstelling misbruik prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel wordt voortgezet. Er wordt geïnvesteerd in de regionale Prostitutie Controle Teams. Ook komt er extra geld voor slachtoffers van mensenhandel.’

Versterking van de strijd tegen mensenhandel (in het onderhavige geval seksuele uitbuiting) is een mooi uitgangspunt. De vraag is wel hoe hier concreet invulling aan gegeven gaat worden en of hier ook voldoende extra financiële middelen tegenover staan. CoMensha vindt het belangrijk dat er structureel geld beschikbaar wordt gesteld voor een landelijk dekkend netwerk van uitstapprogramma’s. De afgelopen jaren konden gemeenten gebruik maken van de Regeling Uitstapprogramma’s Prostituees (RUPS-gelden). Wel is het belangrijk om wederom te evalueren welke programma’s effectief zijn gebleken en vervolgens ook daarop in te zetten. Ook is er aandacht gewenst voor de verschillende groepen van sekswerkers (vrouwen, mannen, transgenders etc.) met elk hun eigen zorg- en opvangbehoeften. CoMensha is van oordeel dat het wetsvoorstel Strafbaarstelling misbruik prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel een aanvulling is op het instrumentarium dat misstanden in de sekssector moet voorkomen dan wel beperken. Klanten van sekswerkers worden hiermee expliciet aangesproken op hun handelen. Wel is het de vraag in hoeverre deze wet daadwerkelijk effectief kan worden toegepast.

CoMensha vraagt zich af hoe de voorgestelde investering in regionale Prostitutie Controle Teams tot uiting zal komen. Vooralsnog is de toezicht op de vergunde prostitutiesector per gemeente verschillend ingericht, het wordt of door de politie gedaan of door gemeente toezichthouders.

In de slipstream wordt er gemeld dat er extra geld komt voor slachtoffers van mensenhandel. In alle activiteiten die CoMensha onderneemt staat het slachtoffer centraal. CoMensha denkt dan ook graag mee in hoe dit extra geld op een effectieve wijze ten goede kan komen aan de slachtoffers van mensenhandel. Investering in een landelijk dekkende zorgcoördinatie is hierbij een vereiste.

Er staat ook: ‘Gemeenten en politie moeten over effectieve mogelijkheden beschikken om mensenhandel te voorkomen, te signaleren en te bestrijden. Mensenhandelaren mogen niet profiteren van ongelijke toezichts- en handhavingsmogelijkheden. Het wetsvoorstel Regulering prostitutie wordt daarom aangepast, zodat uniformiteit ten opzichte van alle sectoren in de prostitutiebranche is verzekerd en bescherming tegen mensenhandel in al deze sectoren gewaarborgd blijft. Om ongewenste verplaatsingen van prostitutie naar minder zichtbare delen van de sector te voorkomen, worden alle vormen van bedrijfsmatige seksuele dienstverlening, waaronder ook escort en zelfstandig werkende prostituees, vergunningplichtig. Er komt een wettelijke grondslag voor lokale intakegesprekken, die als doel hebben vanuit de gezondheidszorg (GGD) zicht te houden op prostituees teneinde misstanden te voorkomen. Er komt een pooierverbod, in aanvulling op de mogelijkheden die artikel 273f Sr biedt voor de strafrechtelijke aanpak van mensenhandel in de prostitutie. Wie betrokken is bij onvergunde bedrijfsmatige seksuele dienstverlening en daar financieel voordeel uithaalt, wordt strafbaar. Er is geen sprake van strafbare betrokkenheid als gedragingen niet aan de kern van de seksuele dienstverlening raken.'

Het feit dat er landelijke prostitutiewetgeving komt vindt CoMensha op zich goed. Een eenduidig vergunningstelsel in alle gemeenten schept duidelijkheid voor zowel de sekswerkers als partners in de keten (zoals zorginstellingen). Ook wordt het hierdoor moeilijker gemaakt voor malafide ondernemingen om zich te verplaatsen naar gemeenten waar geen vergunningplicht geldt, dus voorkoming van waterbedeffecten. In het regeerakkoord staat dat alle vormen van bedrijfsmatige seksuele dienstverlening vergunningplichtig worden, ook de zelfstandig werkende prostituees (thuisprostitutie). Het blijvend probleem dat CoMensha ziet, is door wie en hoe de grens van bedrijfsmatigheid wordt bepaald. Dit is al langere tijd punt van aandacht in steden waar thuisprostitutie voorkomt en zorgt voor veel onzekerheid voor sekswerkers.

Er staat ook: 'Er komt een wettelijke grondslag voor lokale intakegesprekken, die als doel hebben vanuit de gezondheidszorg (GGD) zicht te houden op prostituees teneinde misstanden te voorkomen. Er komt een pooierverbod, in aanvulling op de mogelijkheden die artikel 273f Sr biedt voor de strafrechtelijke aanpak van mensenhandel in de prostitutie. Wie betrokken is bij onvergunde bedrijfsmatige seksuele dienstverlening en daar financieel voordeel uithaalt, wordt strafbaar. Er is geen sprake van strafbare betrokkenheid als gedragingen niet aan de kern van de seksuele dienstverlening raken.’

De gemeente Amsterdam is recent op de vingers getikt door de rechtbank Amsterdam vanwege het houden van intakegesprekken en het opslaan van gegevens over sekswerkers. Daarnaast zijn de gemeente Den Haag en Utrecht op de vingers getikt door de Autoriteit Persoonsgegevens, omdat zij ook een bestand bijhielden met gegevens over sekswerkers. Alle gemeenten zagen hun activiteiten als onderdeel van het voorkomen van misstanden in de seksbranche. Er is thans aangekondigd dat er een wettelijke grondslag komt voor lokale intakegesprekken, waarbij de insteek gezondheidszorg is gekozen. Het nadere debat in de Tweede Kamer zal moeten uitwijzen of het nu ook de GGD is die de daadwerkelijke intake gesprekken zal voeren en welke gegevens opgeslagen mogen worden voor welke doeleinden.

Aanpak arbeidsuitbuiting
In het regeerakkoord is aangegeven dat er per jaar 50 miljoen euro wordt vrijgemaakt voor de handhavingsketen van de Inspectie SZW, conform het Inspectie Control Framework. Daarmee wordt de Inspectie SZW beter in staat gesteld toezicht te houden op het wettelijk minimum loon en intensievere schijnconstructies, onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden en uitbuiting tegen te gaan. CoMensha ziet dit als een stap in de goede richting in de strijd tegen arbeidsuitbuiting. De Nationale Politie heeft de Inspectie SZW verzocht een dreigingsbeeld te maken voor het thema Mensenhandel Overige uitbuiting. Onder overige uitbuiting wordt in deze rapportage drie categorieën van uitbuiting verstaan, te weten arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en gedwongen dienstverlening. Op 1 juni 2017 is het deelrapport ‘Arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en gedwongen dienstverlening’ openbaar geworden. Er wordt aangeven dat met name demografische ontwikkelingen, zoals grote migratie- en vluchtelingenstromen, en arbeidsmarkt- en economische ontwikkelingen, zoals verdergaande flexibilisering en globalisering, er toe bijdragen dat er grote groepen mensen komen die in een kwetsbare positie zitten en die potentieel vatbaar zijn voor uitbuiting. Ook instanties, zoals Europol en de Raad van Europa, verwachten - vooral gezien de enorme impact die de verhoogde toestroom van migranten op mensensmokkel en mensenhandel zal hebben - een toename van overige uitbuiting.

Uitbuiting van migranten
In het regeerakkoord staat dat asielmigratie dient om bescherming te bieden, niet om het verkrijgen van arbeid te faciliteren en dat de asielprocedure niet bedoeld is voor mensen die om economische redenen naar Nederland willen komen. Daarnaast staat vermeld dat er ook arbeidsmigranten zijn die een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de Nederlandse economie en samenleving en dat dit wordt gefaciliteerd. Het kan de (kennis)economie, innovatieve slagkracht en concurrentiepositie van Nederland versterken. De regering voert naar rato van de behoefte van de arbeidsmarkt een positief legaal migratiebeleid. De tewerkstellingsvergunning zal ook voor drie jaar kunnen worden verleend. Er wordt expliciet vermeld dat uitbuiting van migranten actief wordt bestreden. CoMensha vindt het positief dat er aandacht is voor de bestrijding van uitbuiting van migranten aangezien dit een kwetsbare doelgroep kan zijn. CoMensha heeft in 2017 een aanvullende subsidie gekregen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit is deels bestemd voor de ontwikkeling van een training voor de COA en Vluchtelingenwerk Nederland waarbij de focus ligt op de positie en rechten van asielzoekers en migranten in relatie tot mogelijk slachtofferschap.

Koninkrijksrelaties

CoMensha is blij dat in het regeerakkoord aandacht is besteed aan de constructieve samenwerking met Caribisch Nederland en de autonome landen binnen het koninkrijk. Samenwerking in de Caribische regio, met de Europese Unie en met internationale organisaties maakt een verdere positieve ontwikkeling mogelijk. CoMensha benadrukt in dit kader dat de strijd tegen mensenhandel in de Caribische regio ook aandacht behoeft.

Jeugdhulp
In het regeerakkoord staat dat de Jeugdwet geëvalueerd zal worden, met nadrukkelijke aandacht voor de jeugd-GGZ en dat knelpunten die daaruit blijken aangepakt zullen worden. Daarnaast wordt aangegeven dat vroegtijdige signalering en open gesprekken over vermoedens van mishandeling en geweld binnen de meldcode meer aandacht krijgen in sociale wijkteams en de jeugdgezondheidszorg. CoMensha merkt hierbij op dat het wenselijk zou zijn om de meldcode uit te breiden met mensenhandel. Daarnaast is CoMensha van mening dat bij de evaluatie ook de link moet worden gelegd met preventie en aanpak van loverboypraktijken, sexting en grooming en gespecialiseerde zorg en opvang van minderjarige slachtoffers van mensenhandel, zowel meisjes als jongens.

Gesprek
CoMensha gaat graag in gesprek met de fractievoorzitters en andere Kamerleden, waarbij de aandacht onder meer zal liggen op mensenhandel in brede zin, de knelpunten bij de opvang van slachtoffers van mensenhandel en zorgcoördinatie in de regio’s en aandacht voor bewustwording en preventie. Hiertoe zal CoMensha de komende periode het initiatief nemen.