menu Steun ons
Kaleb
Kaleb  Mijn verhaal Ik heb nog steeds geen identiteitsbewijs.  
Steun de slachtoffers

Column Ina Hut-Vluchtelingen, mensensmokkel en mensenhandel

Over de hele wereld leiden vervolging, conflicten, mensenrechtenschendingen tot miljoenen ontheemden. Ruim 60 miljoen mensen zijn op de vlucht. Nooit eerder waren het er zoveel. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) geeft aan dat er in 2015 meer dan een miljoen migranten Europa binnenkwamen, meer dan vier keer zoveel als in 2014. Voor 2016 wordt weer een fors aantal vluchtelingen verwacht. Meestal gaat het om mensen die actief zoeken naar manieren om te ontsnappen aan de ellende waarin ze verkeren, oorlog, geweld, terreur, etc. Vluchtelingen zijn mensen zoals u en ik. Mensen die eigen huis en haard achterlaten, op zoek naar bescherming en een veilige omgeving, zodat ze hun leven weer kunnen opbouwen. Door de crisissituatie waarin ze verkeren, zijn ze vaak gevoelig voor mooie beloftes, kwetsbaar voor mensensmokkel en mensenhandel. Twee verschillende fenomenen, die maar al te vaak aan elkaar gerelateerd zijn. Mensensmokkel is een business geworden en ontaardt niet zelden in mensenhandel, ook in Nederland.

Mensensmokkel is het illegale transport van mensen met het doel ze de grens over te smokkelen. Bij mensensmokkel is in beginsel sprake van een vrijwillige relatie tussen de smokkelaar en de persoon die het land wil verlaten. Dit neemt niet weg dat zich ook hier ernstige mensenrechtenschendingen kunnen voordoen. Vorig jaar werden we, bijvoorbeeld, opgeschrikt toen in Oostenrijk een koelauto werd ontdekt, met 71 lichamen van gestikte mensen. Slachtoffers van een mensensmokkelaar die enkel aan het geld denkt en niet aan de mensen. Mensen op weg naar een beter leven zonder oorlog en geweld, gestikt in een koelauto.

Vluchtelingen die in contact zijn met mensensmokkelaars zijn vaak extra kwetsbaar door hun afhankelijke relatie met de mensensmokkelaar, de betrokkenheid van criminelen bij mensensmokkel, het feit dat ze meestal de taal niet spreken, het ontbreken van sociale netwerken, etc. Als een mensensmokkelaar onderweg je identiteitspapieren afpakt en zegt dat je moet werken om het bedrag dat je moet betalen voor de reis terug te verdienen, verandert mensensmokkel in mensenhandel.

Mensenhandel is de uitbuiting van personen die zich daartegen niet of nauwelijks kunnen verzetten. Vluchtelingen die, bijvoorbeeld, gedwongen worden om tegen een lage vergoeding te werken, omdat ze het hele bedrag voor een reis naar Europa - duizenden euro's - niet in één keer aan de smokkelaars kunnen betalen. Of een minderjarig meisje dat 15.000 euro moest terugbetalen aan haar mensensmokkelaar. Toen zij dit bedrag niet kon betalen, werd ze gedwongen om in de prostitutie te werken. Ook in de noodopvang zien we signalen van mensenhandel. Zoals een vader die claimt dat de meisjes die hij bij zich heeft zijn dochters zijn, terwijl bij goed doorvragen blijkt dat dat niet klopt.

De toename van het aantal vluchtelingen noopt ons om heel alert te zijn op signalen van mensenhandel. Beschikken vluchtelingen niet over eigen identiteitspapieren? Hebben ze zelf de reis niet geregeld en betaald? Worden ze vaak opgehaald van de locatie waar ze verblijven? Hebben ze littekens of tatoeages, zijn ze lichamelijk mishandeld, doet een ander steeds het woord voor hen? Dit kunnen signalen van mensenhandel zijn.

Het is ook reden voor de leden van het Strategisch Overleg Mensenhandel (*een platform van maatschappelijke (zorg)instellingen dat een groot deel van de slachtoffers van mensenhandel opvangt, begeleidt en hun belangen behartigt), en waarvan wij als CoMensha het voorzitterschap en het secretariaat voeren, om de handen in één te slaan en hierin gezamenlijk op te trekken, ook ter voorbereiding op de eerstvolgende bijeenkomst van de Taskforce Mensenhandel. Een mooi initiatief, waarbij de deelnemende organisaties de belangen van de (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel centraal stellen. Meer hierover in een volgende nieuwsbrief.

Mensenhandel, het gebeurt onder onze neus, ook bij u in de buurt. Meer informatie? Kijk op www.wegwijzermensenhandel.nl en op www.comensha.nl

* het SOM bestaat uit: Amsterdam Coördinatiepunt Mensenhandel (COSM), CoMensha, Defence for Children/ECPAT, Fairwork, Fier, Jade Zorggroep (COSM), Welzijn en gezondheidszorg Leger des Heils, MJD Groningen, Moviera, PMW Humanitas Rotterdam (COSM) en SHOP den Haag. De ‘Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen’ is bij de vergaderingen van het SOM aanwezig als toehoorder.




Klik hier om terug te gaan naar nieuwsbrief 2016-1