menu Steun ons
Shao
Shao  Mijn verhaal Ik krijg net genoeg geld om eten te kopen.  
Steun de slachtoffers

Column Ina Hut: Optimale samenwerking in de ketenaanpak mensenhandel in het belang van slachtoffers

Zorg- en hulpverleners zijn het er allemaal over eens: in de ketenaanpak van mensenhandel dient de aandacht voor het slachtoffer meer centraal te staan. Om dit te bereiken zullen we de ketensamenwerking verder moeten optimaliseren. De ketensamenwerking vormt een kans, maar kent door de complexiteit ook een afbreukrisico. De ketenaanpak mensenhandel is een dynamische omgeving, die veel innovatie en uitwisseling verlangt. De groep slachtoffers verandert continu, de mensenhandelaren passen hun werkwijzen snel aan, de wetgeving verandert - nationaal en internationaal -, deze is soms tegengesteld, etc. Kortom: omgevingsfactoren die continu veranderen. Een open en responsieve organisatiecultuur is noodzakelijk. Alleen zo kun je de fit met de omgeving houden. Open ketens creëren meer ideeën en zijn in de ketensamenwerking mensenhandel van essentieel belang. Een vroege toegang tot een brede diversiteit van bronnen leidt tot een sneller leerproces voor het creëren van kansen. De mensenhandelaren worden steeds slimmer, wij zullen hierop moeten inspelen. En dat kan alleen als we goed samenwerken.
Het grote voordeel van ketensamenwerking is dat je effectiever en efficiënter kunt zijn. Je kunt maatschappelijke resultaten behalen die je als individuele organisatie nooit kunt bereiken. Een goede ketensamenwerking vereist dat de ketendoelstelling boven de organisatiedoelstelling dient te staan. Soms investeer je zonder dat het jou direct iets oplevert, op andere momenten profiteer je als organisatie zonder dat jij daarin hebt geïnvesteerd. Zolang je het hogere doel maar blijft vasthouden. Sturen op het gezamenlijk belang is essentieel. Gaan voor de win-win situatie in plaats van te denken in termen van concurrentie. Wederzijds voordeel zoeken in de interactie.

Belangrijke voorwaarde is dat er onderling vertrouwen is. Alleen als er onderling vertrouwen is kun je proactief zijn in het behalen van de doelstellingen van de ketensamenwerking. Duidelijke afspraken maken en deze afspraken nakomen. Zowel op bestuurlijk als op uitvoeringsniveau, zowel op landelijk als op regionaal niveau. Weten welke organisatie verantwoordelijk is voor welke dienstverlening en de focus daarop houden. Elkaar aanvullen en elkaar successen gunnen.

Tevens is open communicatie – zowel horizontaal als verticaal – cruciaal. Communicatie gebaseerd op feiten. Beelden gaan soms een eigen leven leiden. Communicatie zorgt dan voor verbinding en draagt bij aan duidelijkheid over rollen, functies en verantwoordelijkheden. Het reflecteren hierop is ook wezenlijk: elkaar aanspreken op de gemaakte afspraken en op het vasthouden van de focus van de organisatie.

Belangen van individuele organisaties passen niet altijd bij elkaar. Ketenpartners houden hun eigen belang in de gaten. En daar is op zich niets mis mee. Als we maar met elkaar in interactie blijven en het gezamenlijk belang voorop stellen.

Als CoMensha willen wij in de ketenaanpak mensenhandel de focus leggen op het gezamenlijke belang en een coördinerende en verbindende rol spelen, als facilitator, als doorverwijzer, als platform.

Een mooi voorbeeld van een door ons gefaciliteerd platform is het zorgcoördinatorenoverleg. Een succesvol overleg, waarbij onder meer de knelpunten waar de zorgcoördinatoren in de praktijk tegenaan lopen, op tafel komen. Ook worden hier best practices gedeeld. Het is, zeker in de wereld van mensenhandel, ook belangrijk om je successen te delen en te vieren.

Zo willen we ook de verbinder zijn in het Strategisch Overleg Mensenhandel (SOM), waar zo’n 80% van de opvang van slachtoffers mensenhandel is vertegenwoordigd. Mede omdat hier landelijke en regionale partijen aan tafel zitten is de samenwerking van complexer aard dan die tussen de zorgcoördinatoren, die vooral regionaal actief zijn. Transparante communicatie, heldere afspraken, focus op de eigen functie van de organisatie in dienst van de ketensamenwerking en horizontaal en verticaal vertrouwen zijn essentieel. Bij een dergelijke samenstelling van een platform is het een extra uitdaging om als landelijke organisaties, met vaak meer financiële armslag en power, de regionaal zorgvuldig opgebouwde samenwerking niet te doorkruisen. Hier zit een afbreukrisico en dienen duidelijke afspraken gemaakt te worden en nagekomen te worden. Als we er in slagen om succesvol samen te werken, dan kunnen we een stevige vuist vormen in de aanpak van mensenhandel. Dat is waar we als SOM voor willen gaan. Zo hebben we als SOM een aantal prioriteiten gedefinieerd waar we de komende jaren mee aan de slag willen gaan. Om een paar belangrijke te noemen: passende opvang en hulpverlening voor Nederlandse 18+ slachtoffers met multi-problematiek / contra-indicaties; de uitrol van een landelijke zorgcoördinatie; mensenhandel in relatie tot de vluchtelingen/migrantenstroom; meer inzicht in nieuwe vormen van uitbuiting; het verhogen van aandacht voor mensenhandel bij de opsporingsdiensten; de aangiftebereidheid van slachtoffers, etc. Belangrijke onderwerpen die hoog op de agenda moeten komen. Daar zullen we ons als SOM hard voor maken.

Ook de regionale meldpunten bieden we sinds kort een platform met als doel het delen van best practices en van elkaar te leren. Uit het eerste overleg zijn al tal van ideeën gekomen om de verbinding en samenwerking onderling te verbeteren. Zeer waardevol.

Als we het gezamenlijk belang voor ogen houden en staan voor de belangen van slachtoffers van mensenhandel zal dat de aanpak van mensenhandel ten goede komen.



Klik hier om terug te gaan naar nieuwsbrief 2017-1